Douanerechten
Douanerechten zijn de rechten die de Douane bij invoer of uitvoer heft. Naast het gewone invoerrecht vallen daaronder ook antidumpingrechten, compenserende rechten en landbouwheffingen die in TARIC aan de code hangen.
Wat is het verschil tussen douanerechten en invoerrechten?
In het dagelijks taalgebruik vallen douanerechten en invoerrechten samen: het percentage of het bedrag per eenheid dat je bij invoer over de douanewaarde betaalt. Juridisch is douanerecht het bredere begrip. Onder rechten bij invoer vallen het conventionele invoerrecht, heffingen van gelijke werking, landbouwheffingen, antidumpingrechten, compenserende rechten en bepaalde vrijwaringsmaatregelen. Invoerrechten zijn het gewone tarief. Douanerechten zijn de familie. Voor de aangever is dat onderscheid zichtbaar in TARIC. De tiencijferige code plus het land van oorsprong levert het derdelandentarief of een preferentieel tarief. Extra heffingen hangen aan aanvullende codes van vier tekens, vaak producent- of landspecifiek. In DMS zie je die extra regels als aparte bedragen, niet als een opslag in het gewone tarief. Een zending kan nul procent invoerrecht hebben en toch een antidumpingrecht van tientallen procenten dragen. Uitvoerrechten bestaan in de EU nauwelijks. Als iemand over douanerechten spreekt, bedoelt hij in de praktijk invoer. De uitzonderingen zijn tijdelijke uitvoermaatregelen op bepaalde landbouw- of grondstofstromen, en die staan dan als maatregel bij de GN-code. Controleer bij uitvoer de GN-code op maatregelen, niet op een tariefregel zoals bij invoer.
Welke extra heffingen vallen onder douanerechten?
Antidumpingrechten gelden als de EU heeft vastgesteld dat een product uit een bepaald land onder de marktprijs wordt ingevoerd. Compenserende rechten raken subsidies. Beide hangen aan de combinatie van goederencode, oorsprong en vaak de producent. Het tarief kan per producent verschillen, en een producent zonder individueel tarief valt op het resttarief, meestal het hoogste. Zonder de juiste aanvullende code rekent DMS dat resttarief. Daarnaast bestaan tariefquota, schorsingen en landbouwcomponenten. Een quotum geeft een lager tarief zolang de hoeveelheid open is, op volgorde van binnenkomst. Is het quotum vol, dan valt de aangifte terug op het volle tarief. Een schorsing zet het tarief tijdelijk op nul voor een bepaalde code, vaak omdat de EU het product zelf niet produceert. Landbouwcomponenten zijn extra bedragen per eenheid, naast of in plaats van een ad-valoremrecht. Al die extra heffingen maken deel uit van de douaneschuld. Ze worden in dezelfde invoeraangifte vastgesteld, op dezelfde rekening-courant geboekt, en ze volgen dezelfde regels voor uitstel, zekerheid, naheffing en teruggaaf als het gewone invoerrecht.
Hoe hangt TARIC aan extra heffingen?
TARIC is de Europese databank waarin per code en per oorsprong het tarief en de maatregelen staan. De DTV is de Nederlandse afgeleide, aangevuld met nationale gegevens zoals btw en accijns. Voor douanerechten is TARIC leidend, voor de nationale heffingen de DTV. Een aangiftesysteem dat op de DTV is aangesloten, ziet beide in een keer: het conventionele tarief, de extra codes, en de nationale posten. Aanvullende codes van vier tekens sturen de extra heffingen. Ontbreekt zo'n code, dan valt de zending vaak terug op het hoogste recht. Bij antidumping kan dat het verschil zijn tussen nul en meer dan zestig procent, afhankelijk van de maatregel. De code hoort bij de artikelregel, samen met het document dat de producent of de vrijstelling onderbouwt. Een factuur zonder producentnaam is dan geen onderbouwing. TARIC verandert dagelijks. Een maatregel van vorige week kan vandaag open, gesloten of vervangen zijn. Een handmatig bijgehouden tabel loopt per definitie achter. Controleer de combinatie van code, oorsprong en aanvullende code op de dag van de aangifte, niet op de dag van de order.
Wanneer geldt antidumpingheffing?
Antidumpingheffing geldt als de Europese Commissie een maatregel heeft ingesteld voor een product uit een bepaald land, soms beperkt tot bepaalde producenten. Je ziet dat in TARIC bij de goederencode: een extra recht, een aanvullende code, en vaak een documentplicht. De oorsprong is hier de niet-preferentiele oorsprong, het land van vervaardiging. Een preferentieel nultarief op het invoerrecht schakelt het antidumpingrecht niet uit. De producent telt. Twee fabrieken in hetzelfde land kunnen verschillende tarieven hebben, omdat de een meewerkte aan het onderzoek en de ander niet. Op de factuur en in de aangifte moet de producent identificeerbaar zijn, met de naam die in de maatregel staat. Een handelsnaam of een tussenpersoon is niet genoeg. Zonder die identificatie geldt het resttarief. Oorsprongskwesties zijn hier extra scherp. Goederen die in een derde land een geringe bewerking hebben ondergaan om de maatregel te ontwijken, kunnen alsnog onder de dumpingoorsprong vallen. De Douane kijkt naar de laatste ingrijpende bewerking, niet naar de laatste factuur. Een dossier met Chinese onderdelen, een korte stop in een buurland en een factuur uit dat buurland, is een klassiek controledossier.
Hoe schors je douanerechten?
Douanerechten zijn nog niet verschuldigd zolang de goederen onder een schorsingsregeling staan. De klassieke routes zijn T1 (transit), douane-entrepot, tijdelijke opslag, actieve veredeling en tijdelijke invoer. Elke regeling heeft een eigen aangifte, een eigen termijn en een eigen zekerheid. De keten moet sluitend zijn: elke aangifte verwijst naar de vorige, en een gat levert de vraag op waar de goederen zijn gebleven. Schorsing is geen vrijstelling. De schuld ontstaat als de goederen in het vrije verkeer komen, of als de regeling niet op tijd wordt gezuiverd. Een openstaande T1, een entrepotvoorraad die de administratie niet kan verklaren, of een veredeling waarvan het compenserende product niet is uitgevoerd, leidt tot naheffing over de volle waarde. De zekerheid dekt dat risico, tot ze na zuivering vrijkomt. Niet elke extra heffing laat zich op dezelfde manier schorsen. Antidumpingrechten volgen in beginsel dezelfde schorsing als het invoerrecht, maar bepaalde maatregelen kennen eigen voorwaarden. Controleer in TARIC of de maatregel de schorsing toestaat voordat je de goederen naar het entrepot stuurt.
Hoe herstel je een verkeerde heffing?
Een verkeerd douanerecht herstel je met een verzoek om terugbetaling of kwijtschelding, of de Douane herstelt het zelf met een naheffing. De termijn is in de regel drie jaar na de mededeling van de douaneschuld. Het verzoek noemt de MRN, de artikelregel, het bedrag dat is geheven, het bedrag dat verschuldigd was, en de stukken die het verschil onderbouwen: een BTI, een oorsprongsbewijs, een aanvullende code, een quotumbewijs. De meest voorkomende redenen zijn een foute goederencode, een vergeten preferentie, een ontbrekende aanvullende code, en een douanewaarde die vracht of royalty's miste. Elk van die fouten raakt een ander deel van de driehoek classificatie, oorsprong, waarde. Een verzoek dat alleen zegt dat het tarief te hoog was, zonder die driehoek te onderbouwen, wordt afgewezen. Rente en boete hangen aan de richting. Bij naheffing is rente verschuldigd, en bij grove schuld of opzet een boete. Bij teruggaaf kan rente in je voordeel werken als de Douane te lang doet over de beslissing. Dien het verzoek volledig in, met afschriften van de aangifte en de bewijsstukken, en bewaar de ontvangstbevestiging bij het dossier.